Sznurowadła

Wysłany przez: Dorota Milcarz W: Sznurowadła Na: wtorek, luty 23, 2021 Komentarz: 0 Hit: 641

Sznurowadła. Dar czy przekleństwo.


Dokładne określenie historii sznurówek jest równie trudne, jak w przypadku butów.
Odkrycia archeologiczne są rzadkie ponieważ buty były zwykle wykonane z materiałów, które łatwo ulegały zniszczeniu. Sznurowadła także.
Uważa się, że około 5000 lat temu, w późnym neolicie i wczesnej epoce brązu, jaskiniowcy, zarówno kobiety jak i mężczyźni używali specjalnych wzorów sznurowadeł, aby rozróżniać plemiona.

Pierwszego buta ze sznurówkami odkryto w Południowym Tyrolu, w Alpach.
Właścicielem, 3300 lat p.n.e., czyli ok. 5300 lat temu, był jaskiniowiec, którego naukowcy nazwali Otzi (od nazwy doliny Ötztal).
Otzi nosił zawiązywane na sznurówki buty z zakrytymi palcami uszyte z niedźwiedziej skóry.
Same sznurówki były wykonane ze skóry bydła, które zgodnie z badaniami mogło być praprzodkami dzisiejszych udomowionych krów europejskich.
Otziego odnaleziono na szlaku w Alpach w 1991r.

Kilkanaście lat później, w 2008 roku w jaskini, w ormiańskiej miejscowości Areni (w prowincji Wajoc Dor), oprócz innych rzeczy znaleziono but ze skórzanymi sznurowadłami.
Znalezisko z Areni jest starsze od Otziego. Datuje się je na 5500 lat temu. To kawał czasu.
A sznurówki wytrzymały. :)
Archeolodzy zachwycili się fasonem buta z Areni, bo bardzo przypomina współczesne mokasyny.
But wykonano z jednego kawałka skóry bydlęcej. Sznurowany był przez szczelinowe oczka na przednich i tylnych szwach.
Buty były dobrze dopasowane, wypełnione trawą. Przypuszcza się, że trawa pomagała w dopasowaniu obuwia, tak aby szybciej i bezpieczniej się przemieszczać lub aby było po prostu cieplej.

Kolejne znaleziska potwierdziły, że jaskiniowcy wykonywali sznurówki także z kory, konopii i traw. Splatano ze sobą włókna roślin przez co nabierały wytrzymałości.

W 2000 roku pne Grecy i Rzymianie tworzyli buty składające się ze skórzanych elementów związanych ze stopą i kostką za pomocą skórzanych sznurowadeł. Te przypominające mokasyny sandały z odkrytymi palcami były znane jako karbatyny, pochodzące od słowa karbatinos, oznaczającego „wykonane z surowej skóry”.
W przeciwieństwie do współczesnych sandałów, karbatyny miały pasować zarówno na prawą, jak i lewą stopę.

W Muzeum Londynu udokumentowano przykłady średniowiecznego obuwia z XII wieku, które wyraźnie pokazują sznurowanie przechodzące przez serię haczyków lub oczek z przodu lub boku buta. Sznurowadło było zawiązane na supeł a nie zwisało luźno.

Przenieśmy się do XVI wieku. Buty zaczynają wyglądać jeszcze bardziej podobnie do naszych nowoczesnych butów. Brogsy, czyli buty z perforacją z boku pojawiły się po raz pierwszy w Irlandii i Szkocji w XVI wieku. Dziurki w bocznej części buta mają swoją genezę w chodzeniu po podmokłych, błotnistych obszarach. Zamoczone buty nie chciały szybko schnąć, Z otworami z boków były w stanie wyschnąć szybciej. Do naszych czasów dotrwała ozdobna perforacja i ząbkowane fragmenty skóry zdobiące boki butów.
Zamiast sznurówek, większość wczesnych półbutów była zapinana na wierzchu stopy za pomocą perforowanego paska ze skóry i sprzączki. Korzystano też z zapinania na guzik.

W XVII, XVIII i XIX wieku buty w stylu brogans były popularne wśród żołnierzy ze względu na usztywnienie stopy i kostki. Posiadały nowoczesne sznurowanie wykonane ze skóry przewleczonej przez otwory w górnym pasku buta.

Podczas gdy prehistoryczne buty Ötzi i Areni-1 są dowodem na to, że sznurówki istnieją od tysięcy lat, to dopiero Anglik Harvey Kennedy oficjalnie opatentował sznurówki w marcu 1790 roku.
Kennedy nie był pierwszym, który wynalazł sznurowadła. Jednak jego wersja sznurówek zawierała aglet, metalową lub plastikową osłonę,
która chroni końce sznurówek. Aglet zapobiega rozplataniu się sznurków, dzięki czemu proces przewleczenia sznurówek przez oczka jest dużo łatwiejszy.
Dziś także potrafimy docenić, że sznurowadła z agletami były hitem.
Rewolucja przemysłowa przyniosła kolejne genialne rozwiązania. W 1840r.w Anglii opatentowano metalowe dziurki do obuwia.

Sznurówki potrafią przysporzyć problemów. Nie dziwią więc próby zastąpienia ich innymi zapięciami. W 1968r. doczekaliśmy się pierwszych butów na rzepy. To było sportowe obuwie Pumy. Taśma rzepowa przy obuwiu stanowiła wybawienie dla rodziców małych dzieci i osób w sile wieku.

Jednak na przełomie XX i XXI wieku ten styl stracił popularność ze względu na swój obszerny, przestarzały wygląd. Zarówno dorośli, jak i dzieci nie chcieli ograniczać swojego stylu do prostego wyboru butów zapinanych na rzepy. Ciągle jednak ludzie chcieli bezproblemowego zapięcia. Najlepsze byłyby sznurowadła bez wiązania, które można było założyć w każdym bucie z oczkami.

I oto na rynku pojawiły się sznurówki gumowe i silikonowe.
A wreszcie elastyczne sznurowadła z możliwością regulacji.

Tradycyjne sznurowadła dodają jednak obuwiu stylu i wydaje się, że tak jak usługi szewskie, tak i sznurowadła zostaną z nami na dłużej.






Oferta sznurówek w naszej pasmanterii jest tu.






Źródło:
Przygotowując ten wpis korzystaliśmy z materiałów opublikowanych na:
wikipedia,
https://www.nationalgeographic.com, https://histmag.org, https://wynalazki.andrej.edu.pl

Comments

Leave your comment

Przejdź do góry